STRESZCZENIE: U 97 chorych na ziarnicę złośliwą (z.z.) oceniono skuteczność wysokodaw­kowej chemioterapii (w.ch.) wspomaganej przeszczepieniem autologicznych komórek hemato­poetycznych (p.a.k.h.) z krwi (41) lub szpiku (56). Wskazaniem do w.ch. i p.a.k.h. szpiku lub krwi była, odpowiednio: oporność pierwotna u 35 i 17 chorych, wznowa u 13 (3 wczesna, 10 późna) i 14 (3 wczesna, 11 późna) oraz obecność trzech i więcej czynników wysokiego ryzyka u 8 i 10. Bezpośrednio przed w.ch. wśród chorych, którym przeszczepiano komórki szpiku remisję całkowitą miało 25 pacjentów, a częściową 31. W grupie chorych, którym transplantowano komórki hematopoetyczne z krwi, w remisji całkowitej było 14 pacjentów, a częściowej 27. Przed p.a.k.h. szpiku u 50 przeprowadzono chemioterapię wg zmodyfikowanego programu dexaBEAM (deksametazon 168 mg/m2, BCNU 300 mg/m2, etopozyd 800 mg/m2, cytarabina 6000 mg/m2, melfalan 140 mg/m2), a u 6 CBV (cyklofosfamid 6000 mg/m2, BCNU 350 mg/m2, etopozyd 800 mg/m2). Przed transplantacją komórek krwiotwórczych z krwi 36 chorych otrzymało dexaBEAM, 3 BuCy2 (busulfan 16 mg/kg, cyklofosfamid 120 mg/kg) i 2 CBV. W materiale ze szpiku, liczba komórek CD34(+) wynosiła średnio 4,7 (2,0 - 6,5) x 106/kg, natomiast z krwi 5,0 (2,0-13,0) x 106/kg. Odnowę krwiotworzenia wyrażającą się wzrostem liczby granulocytów > 0,5 G/l i płytek krwi> 20 G/l uzyskano u 55 (98%) chorych po przeszczepieniu komórek ze szpiku, odpowiednio w średnio 22 (11-38) i 25 (11-46) dniu, oraz u 41 (100%) pacjentów po p.a.k.h. z krwi, odpowiednio w średnio 12 (7-19) oraz w 16 (7-25) dniu (p = 0,005). Powikłania wczesne miały podobny charakter i zbliżoną częstość w obu grupach (p = 0,6). W czasie do 100 dni po p.a.k.h. zmarło 10 (18%) chorych po przeszczepieniu szpiku i 1 (2%) komórek krwiotwórczych z krwi (p = 0,03). Powikłania późne miały różny charakter w obu grupach i występowały nieznamiennie częściej u chorych, którym prze­szczepiano komórki ze szpiku (p = 0,07). Wznowę z.z. miało 10 (18%) chorych leczonych w.ch. i p.a.k.h. szpiku oraz 1 (2%) z krwi (p = 0,03). W grupie pacjentów, którym przeszczepiano komórki szpiku po średnio 51 (1-130) miesiącach żyje 41 (73%), w tym 35 (63%) bez objawów progresji. Wśród chorych leczonych w.ch. wspomaganą p.a.k.h. z krwi po średnio 21 (1-55) miesiącach żyje 37 (90%) pacjentów, w tym 36 (87%) bez objawów zoz. Prognozowane 5-letnie przeżycie ogółem po p.a.k.h. ze szpiku wynosi 71%, a z krwi 86% (p = 0,04). U tych chorych prognozowane przeżycie 5-letnie wolne od progresji wynosi odpowiednio 61% i 82% (p = 0,03). W przedstawionej pracy wykazano, że u chorych na z.z. ze złym rokowaniem p.a.k.h. z krwi poprzedzone w.ch. znamiennie wpływa na skrócenie czasu rekonstytucji krwiotworzenia, łączy się ze zmniejszeniem śmiertelności związanej z transplantacją oraz poprawą wyników przeżycia ogółem i wolnego od progresji.

SUMMARY: We assessed the results of high-dose chemotherapy and autologous bone marrow (56) or peripheral blood (41) hematopoietic stem cell transplantation (hsct) in 97 poor prognosis patients (pts) with Hodgkin(s disease (HD). The indication for high-dose therapy followed by bone marrow and peripheral blood hematopoietic stem cells transplantation was refractory disease in 35 and 17 pts, sensitive relapse in 13 (3 early, 10 late) and 14 (3 early, 11 late) pts, and the presence of at least 3 high risk factors in 8 and 10 pts, respectively. At grafting, 25 pts in the bone marrow group and 14 in the peripheral blood group were in complete remission. Partial response had 31 and 27 pts, respectively. For conditioning, in the bone marrow group dexaBEAM (dexamethasone 168 mg/m2, BCNU 300 mg/m2, etoposide 800 mg/m2, cytarabine 6000 mg/m2, melphalan 140 mg/m2) was applied in 50 pts and CBV (cyclophosphamide 6000 mg/m2, BCNU 350 mg/m2, etoposide 800 mg/m2) in 6 pts. In the peripheral blood group 36 pts received dexaBEAM, 3 BuCy2 (busulfan 16 mg/kg, cyclophos­phamide 120 mg/kg) and 2 CBV. The number of CD34(+) cells in the transplanted bone marrow were meanly 4.5 (2-6.7) x 106/kg, and in peripheral blood meanly 5 (2-13) x 106/kg. Fifty five (98) pts in the bone marrow group and 41 (100%) in the peripheral blood group engrafted. The median time to reach granulocytes > 0,5 G/l and platelets > 20 G/l in the bone marrow group was 20 (11-38) and 25 (11-46) days, and in the peripheral blood group was 12 (7-19) and 16 (7-25) days, respectively. The time of engraftment was significantly shorter in the peripheral blood group (p = 0.005). Early complications in both groups were of similar nature and frequency (p = 0.6). During the first 100 days after transplant, in the bone marrow group died 10 (18%) pts and in the peripheral blood group 1 (2%) patient (p = 0.03). Late complications had different nature in both groups, and more often (not significantly) appeared in pts grafted with bone marrow hematopoietic cells (p = 0.07). Ten (18%) pts in the bone marrow and 1 (2%) in the peripheral blood group relapsed (p = 0.03). With a median follow-up of 51 (1-130) months in the bone marrow group and 21 (1- 55) months in the peripheral blood group the overall survival is 73% and 90%, and progression free survival 63% and 87%, respectively. The estimated 5-year overall survival after high dose chemotherapy and transplantation of autologous hematopoietic stem cells from blood and bone marrow is 86% and 71 %, respectively (p = 0.04). The calculated 5-year progression free survival in these patients is 82% and 61 %, respectively (p = 0.03). We conclude that in poor prognosis patients with Hodgkin's disease transplantation of autologous hematopoietic stem cells from peripheral blood after high-dose chemotherapy significantly accelerates the speed of the engraftment, reduces transplant related mortality and improves the overall and progression free survival.