STRESZCZENIE: Komórki dendrytyczne (DC) należą do krwinek białych wywodzących się głównie ze szpiku kostnego. Badania ostatnich lat wskazują, że DC oraz niektóre cytokiny mogą odgrywać ważną rolę w patogenezie chorób o podłożu autoimmunizacyjnym. Celem podjętych badań była ocena zależności pomiędzy liczbą komórek dendrytycznych (tDC) oraz ich subpopulacji plazmocytoidalnych DC (pDC) i mieloidalnych DC (mDC) we krwi obwodowej oraz stężeniem interferonów alfa (lFN-a) i gamma (IFN-g) w surowicy krwi chorych na układowy toczeń rumieniowaty, w różnych fazach aktywności choroby. Subpopula­cje DC badano metodą cytometrii przepływowej określając ekspresję antygenów powierzch­niowych: BDCA-1+/CD11c+/HLA-DR+ (mDC1) i BDCA-3+/CD32-/HLA-DR+ (mDC2) oraz BDCA-2+/CD123+/HLA-DR+ (pDC). Stężenie IFN-a i IFN-g w surowicy krwi oceniano metodą immunoenzymatyczną ELISA z wykorzystaniem komercyjnie dostęp­nych kitów. Do badań zakwalifikowano 39 chorych na SLE i 20 osób zdrowych stanowiących grupę kontrolną. Średnia liczba tDC była istotnie obniżona u chorych (14,9 ± 6,1/ml) niż w grupie kontrolnej (24,3 ± 12,3/ml) (p < 0,002). Liczba pDC była również istotnie niższa u pacjentów z SLE (6,3 ± 3,8/ml) w odniesieniu do osób zdrowych (12,4 ± 8,6/ml) (p < 0,002). Stężenie IFN-a i IFN-g w surowicy krwi chorych było istotnie wyższe (odpowiednio 64,1 pg/ml i 7,0 pg/ml) niż w grupie kontrolnej (odpowiednio 2,5 pg/ml i 0,5 pg/ml) (p < 0,008 i P < 0,001). Wykazano ujemną korelację między liczbą pDC i stężeniem IFN-a (p = -0,298, p = 0,02) i między liczbą mDC i stężeniem IFN-g (p = -0,526, p = 0,019). Uzyskane wyniki wskazują na udział badanych markerów w patogenezie SLE.

SUMMARY: Dendritic cells (DC) are a complex group of mainly bone marrow derived leukocytes that seem to play an important role in autoimmune diseases. Recent studies indicate that DC and several cytokines are implicated in the induction of autoimmune diseases. In this study we investigated the relationship between the total number of DC (tDC), their plasmacytoid (pDC) and myeloid (mDC) subpopulations with serum concentrations of interferones (IFN-a and IFN-g) in patients with systemic lupus erythematodes (SLE) and healthy persons. Subpopulations of DC were determined by the following antigen expression profiles: BDCA-1+/CD11c+/HLA-DR+ (for mOC), BDCA-3+/CD32-/HLA-DR+ (for mDC2) and BDCA-2+/C0123+/HLA-DR+ (for pDC), using flow cytometry. Serum levels of interferones were assessed by the enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA). The study was performed in 39 SLE patients and 20 healthy volunteers. The mean number of tDC was lower in SLE patients (14,9 ± 6,1/ml) than in healthy persons (24,3 ± 12,3/ml) (p < 0,001). The number of pDC was also significantly lower in SLE (6,3 ± 3,8/ml) than in the control group (12,4 ± 8,6/ml) (p < 0,02). The mean serum levels of IFN-a and IFN-g were significantly higher in SLE patients (64,1 pg/ml and 7,0 pg/ml, respectively) than in the control group (2,5 pg/ml and 0,5 pg/ml, respectively) (p < 0,008 and p < 0,001, respectively). A negative correlation was found between pDC number and the serum level of IFN-a (p = - 0,298, p = 0,02) and between mDC and IFN-g (p = -0,526, p = 0,019). In conclusion, the correlation between peripheral blood DC subsets and serum levels of IFN-a and IFN-g suggests possible relationship between these cytokines in SLE pathogenesis.