STRESZCZENIE: Układowy toczeń rumieniowaty (SLE - systemie lupus erythematosus) jest modelową chorobą autoimmunologiczną o przewlekłym przebiegu i zróżnicowanym obrazie klinicznym. Patogeneza tocznia pozostaje niewyjaśniona i jest nadal przedmiotem badań. Dowiedziono, że istotną rolę odgrywają przede wszystkim nieprawidłowości im­munologiczne, ale także czynniki genetyczne, środowiskowe czy hormonalne. W ostatnim czasie zwrócono szczególną uwagę na proces angiogenezy — nowotworzenia naczyń, jako jednej z przyczyn rozwoju układowych chorób tkanki łącznej, w tym SLE. W piśmiennictwie wskazuje się na szczególne znaczenie czynników takich jak: VEGF (vascular endothelial growth factor), ludzkiej angiogeniny, FGF (fibroblast growth factor), TNFa (tumor necrosis factor a), IL-6, IL-12, IL-15 oraz endostatyny jako cytokin odgrywających znaczącą rolę w procesie angiogenzy u chorych na SLE.

SUMMARY: Systemie lupus erythematosus (SLE) is a model, chronić, autoimmune disease which has a variety of clinical manifestations. The pathogenesis of SLE remains unknown and therefore it is still being researched. It has been proved that immunological irregularities play basie role in the ethiology of SLE but other factors such as genetic, environmental or hormonal ones are also very important. Recently many research studies have been focused on angiogenesis (new blood vessels formation) as one of the causes of connective tissue diseases development, for example SLE. Last papers demonstrate that such factors as: VEGF (vascular endothelial growth factor), ANG (angiogenin), FGF (fibroblast growth factor), TNFa (tumor necrosis factor a), IL-6, IL-12, IL-15 and endostatin play an essential role in angiogenesis in patients with SLE.