STRESZCZENIE: U chorych na szpiczaka plazmocytowego (Sz.p.) mimo redukcji masy nowotworowej pod wpływem chemioterapii destrukcja osteolityczna często postępuje. Od 1995 roku badana jest skuteczność pamidronianu, inhibitora osteoklastycznej resorpcji kostnej, jako leczenia wspomagającego chemioterapię u chorych na (sz.p.) z osteolizą, w III okresie zaawansowania choroby wg klasyfikacji Durie i Salmona. 46 chorych otrzymujących chemioterapię przeciwnowotworową wg programu VMCP/VBAP randomizowano: 23 włączono do leczenia Pamidronianem 60 mg i.v. comiesięcznie, także 23 chorych, stanowiących grupę kontrolną, pozostawiono wyłącznie na chemioterapii. W pracy przedstawiono wyniki 21 miesięcznego leczenia pamidronianem.
W przeglądowym badaniu radiologicznym kośćca przeprowadzonym po 6, 12, 18 i 21 cyklach pamidronianu, porównując obraz każdego kolejnego badania z poprzednim progresję osteolizy stwierdzono odpowiednio u 67%, 39%, 27% i 35% chorych. W grupie kontrolnej progresję osteolizy stwierdzono odpowiednio: u 79%, 70%, 30% i 25% chorych.
Średnia liczba powikłań kostnych (złamania patologiczne, konieczność napromieniania lub wykonywania ortopedycznych zabiegów chirurgicznych, występowanie kompresji rdzenia kręgowego) na rok jest mniejsza w grupie leczonej pamidronianem (1,82) niż w grupie kontrolnej (2,72), P > 0,013. Odsetek chorych, u których wystąpiły powikłania kostne (z wyjątkiem złamań kręgów) jest mniejszy w grupie leczonej pamidronianem 34% v 52%, (p> 0,023). Odsetek chorych z patologicznymi złamaniami kręgów jest podobny w obu grupach 69% v 70% natomiast liczba złamań patologicznych kręgów jest mniejsza w grupie leczonej pamidronianem wynosząc odpowiednio 45 v 64 (1,4 v 2,3 na chorego na rok; p > 0,04).
Obniżenie stężenia hemoglobiny we krwi wystąpiło częściej w grupie leczonej pamidronianem (odpowiednio w 72% i 41% chorych, p < 0,05) i często szło w parze z progresją rozrostu nowotworowego. Czas przeżycia chorych w porównywanych grupach nie różni się. W grupie leczonej pamidronianem mediana przeżycia wynosi 20 miesięcy od randomizacji i 62 miesiące od rozpoznania sz.p., a w grupie kontrolnej 19 miesięcy od randomizacji i 50 miesięcy od rozpoznania sz.p. (p> 0,45). W grupie pamidronianowej zmarło 13 (= 56%) chorych, a w grupie kontrolnej 12 (52%).
Wnioski: U chorych na sz.p. długotrwałe leczenie comiesięcznymi infuzjami dożylnymi pamidronianu łagodzi chorobę kości, ale występowanie lub pogłębianie się niedokrwistości wymaga uwagi i dalszych badań.

SUMMARY: In patients with multiple myeloma (MM) despite a reduction of tumor mass achieved with chemotherapy, osteolytic bane destruction continues to progress. Since October 1995 the efficacy of pamidronate, an inhibitor of osteoclastic bane resorption, has been evaluated in MM patients all receiving anti-myeloma chemotherapy acc. to VMCP/VBAP alternating regimen. Forty-six patients with stage III myeloma and osteolytic lesions were randomized to receive either pamidronate (Aredia; Novartis) 60 mg i.v. in 4-hour infusion monthly (n=23) or chemotherapy alone (control group n=23). The results of the first 21 monthly cycles of pamidronate therapy are presented in this paper. At skeletal X-ray examination performed after 6, 12, 18 and 21 cycles of pamidronate and by comparing each consecutive imaging with previous one the progression of osteolysis was found respectively in 67%, 39%, 27% and 33% of patients. In the control group corresponding figures were: 79%, 70%, 30% and 25%. The mean number of skeletal events (pathologic fractures, radiation or surgery to bane and spinal cord compression) per year was lower in the pamidronate group (1,82) than in control patients (2,72), p> 0,013. The proportion of patients who had developed skeletal events (excluding vertebral fractures) was lower in the pamidronate group - 34% v 52% (p > 0,023). The proportion of patients with pathologic vertebral fractures was similar 69% v 70%, respectively but the number of vertebral fractures was lower in the pamidronate group, 45 v 64 (1,4 v 2,3 per patient per year; p > 0,04). Decreases of blood haemoglobin level occurred more frequently in pamidronate patients than in the controls (72% v 41 %, respectively) and mostly were accompanied by progression of proliferation. Survival was not different between the pamidronate-treated group and control patients (20 v 19 months since randomisation, p> 0,65 and 62 v 50 months since MM diagnosis, p > 0,45). Thirteen (= 56%) patients in the pamidronate group died, as did 12 (= 52%) in the control group.
Conclusions: Long-term monthly infusions of pamidronate reduce skeletal morbidity in MM patients but occurrence or worsening of anaemia deserves attention and further study.