Acta Haematologica Polonica, 2010, 41, 2
AGNIESZKA KOSTUR · AGNIESZKA KULCZYŃSKA · JANUSZ KŁOCZKO
Proteasomy – nowy cel leczenia przeciwnowotworowego
Proteasomes – a new target for anticancer therapy
- SłOWA KLUCZOWE:
- Szpiczak mnogi • Proteasom • NF-κB • Inhibitory proteasomów • Bortezomib
- KEY WORDS:
- Multiple myeloma • Proteasome • NF-κB • Proteasome inhibitors • Bortezomib
STRESZCZENIE: Proteasom jest wieloenzymatycznym kompleksem odgrywającym istotną rolę w regulacji procesów komórkowych
oraz wzroście nowotworów. Degraduje on liczne białka biorące udział w rozwoju komórek w tym endogenny inhibitor
czynnika jądrowego – NF-κB/IκB. Degradacja IκB zwiększa aktywność NF-κB, co prowadzi do zwiększonej
transkrypcji białek odpowiedzialnych za przeżycie komórek nowotworowych, ich wzrost i zmniejszoną zdolność do
apoptozy. Zablokowanie aktywności proteasomu prowadzi do zahamowania wzrostu i rozprzestrzeniania komórek
nowotworowych. Zastosowanie egzogennych inhibitorów proteasomów w walce z chorobą nowotworową stworzyło
nowe, obiecujące możliwości terapeutyczne. Bortezomib, pierwszy lek z grupy inhibitorów proteasomów, dopuszczony
do leczenia opornego/nawrotowego szpiczaka mnogiego wykazuje dużą skuteczność dozowany w monoterapii
oraz zwiększa wrażliwość komórek nowotworowych na chemioterapię konwencjonalną. Obecnie w fazie badań klinicznych
znajduje się druga generacja inhibitorów proteasomów – salinosporamid A (NPI-0052, Sal-A), karfilzomib
(PR-171), MLN9708 i cephalon (CEP-18770).
oraz wzroście nowotworów. Degraduje on liczne białka biorące udział w rozwoju komórek w tym endogenny inhibitor
czynnika jądrowego – NF-κB/IκB. Degradacja IκB zwiększa aktywność NF-κB, co prowadzi do zwiększonej
transkrypcji białek odpowiedzialnych za przeżycie komórek nowotworowych, ich wzrost i zmniejszoną zdolność do
apoptozy. Zablokowanie aktywności proteasomu prowadzi do zahamowania wzrostu i rozprzestrzeniania komórek
nowotworowych. Zastosowanie egzogennych inhibitorów proteasomów w walce z chorobą nowotworową stworzyło
nowe, obiecujące możliwości terapeutyczne. Bortezomib, pierwszy lek z grupy inhibitorów proteasomów, dopuszczony
do leczenia opornego/nawrotowego szpiczaka mnogiego wykazuje dużą skuteczność dozowany w monoterapii
oraz zwiększa wrażliwość komórek nowotworowych na chemioterapię konwencjonalną. Obecnie w fazie badań klinicznych
znajduje się druga generacja inhibitorów proteasomów – salinosporamid A (NPI-0052, Sal-A), karfilzomib
(PR-171), MLN9708 i cephalon (CEP-18770).
SUMMARY: The proteasome is a multienzyme complex that plays a central role in the regulation of cellular processes and tumor
growth. Proteasome degrades many proteins which take part in cell development. One of them is inhibitor of transcription
factor – NF-κB/IκB. Degradation of IκB leads to NF-κB activation and overexpression of proteins responsible
for tumor cell growth and survival. Abnormally high expression of proteasomes has been observed in leukemias,
multiple myeloma and some solid tumors. Therefore proteasome inhibition became a new target for anticancer
therapy. Bortezomib is the first proteasome inhibitor approved for the treatment of patients with relapsed/refractory
multiple myeloma. Studies of bortezomib’s effectiveness in other hematologic malignancies and solid tumors are still
in progress. The second generation of proteasome inhibitors such as salinosporamide A (NPI-0052, Sal-A), carfilzomib
(PR-171), MLN9708 and cephalon (CEP-18770) are being studied.
growth. Proteasome degrades many proteins which take part in cell development. One of them is inhibitor of transcription
factor – NF-κB/IκB. Degradation of IκB leads to NF-κB activation and overexpression of proteins responsible
for tumor cell growth and survival. Abnormally high expression of proteasomes has been observed in leukemias,
multiple myeloma and some solid tumors. Therefore proteasome inhibition became a new target for anticancer
therapy. Bortezomib is the first proteasome inhibitor approved for the treatment of patients with relapsed/refractory
multiple myeloma. Studies of bortezomib’s effectiveness in other hematologic malignancies and solid tumors are still
in progress. The second generation of proteasome inhibitors such as salinosporamide A (NPI-0052, Sal-A), carfilzomib
(PR-171), MLN9708 and cephalon (CEP-18770) are being studied.
