STRESZCZENIE: Oporność wielolekowa (ang. multidrug resistance, MDR) jest jedną z najważniejszych przyczyn niepowodzeń chemioterapii przeciwnowotworowej. Podstawowym mechanizmem wywołującym zjawisko oporności jest nadekspresja transporterów błonowych, z których większość należy do nadrodziny transporterów ABC. Jest ona jedną z najliczniejszych klas białek, występujących zarówno u organizmów pro- jak i eukariotycznych. Należą do niej m.in. P-gp, MRP1, BCRP, których nadekspresja w komórkach nowotworowych może być czynnikiem związanym z nieskutecznością chemioterapii. Ze zjawiskiem oporności wielolekowej wiąże się również białko oporności raka płuc (LRP), które jest białkiem transportowym, nie należącym do nadrodziny ABC. W pracy została omówiona struktura, funkcja i znaczenie w lekooporności szpiczaka mnogiego białek: Pgp, MRP1, BCRP oraz LRP.

SUMMARY: Multidrug resistance (MDR) is one of major causes of the anti-cancer treatment failure. The principal mechanism causing MDR is high expression of membrane transporters, which in majority belong to ATP-binding cassette transporter family (ABC). These transporters uperfamily is one of the largest classes of proteins found in pro- and eucariotic organisms. The ABC superfamily includes among others P-gp, MRP1, BCRP, which are highly expressed in neoplastic cells, and may be associated with anti-cancer treatment inefficacy. The lung esistance protein (LRP), which is non-ABC protein transporter, is also connected with multidrug resistance. In this paper we review available data on the Pgp, MRP1, BCRP and LRP structure, function and role in drug resistance in multiple myeloma.