STRESZCZENIE: Ludzki wirus opryszczki 8 (HHV-8) jest wirusem opryszczki typu gamma. Został po raz pierwszy zidentyfikowany w tkankach mięsaka Kaposi'ego u pacjentów z zespołem AIDS. Uważa się, że wirus ten może przyczyniać się do rozwoju mięsaka Kaposi'ego (KS), body cavity based lymphoma (BCBL) i choroby wieloogniskowej Castelmana. Fragmenty genomu HHV-8 zostały ostatnio znalezione w hodowlach komórek zrębu szpiku chorych na szpiczaka mnogiego, wykorzystano do tego metodę PCR i hybrydyzacji in situ. Wirus wykrywany jest również we krwi wzbogaconej w komórki dendrytyczne pacjentów chorych na szpiczaka mnogiego. HHV-8 nie stwierdza się we krwi obwodowej rodzin pacjentów i u ich partnerów seksualnych. Dodatkowo genom HHV-8 zawiera kod dla wirusowej IL-6, która jak jej ludzki odpowiednik umożliwia wzrost i zapobiega apoptozie w ludzkich i murine hodowlach komórek szpiczakowych, sugeruje to udział HHV-8 w patogenezie szpiczaka mnogiego. Rola HHV-8 w patogenezie szpiczaka mnogiego wymaga dalszych badań, ponieważ niektórzy badacze nie znajdowali HHV-8 w komórkach szpiku i we krwi obwodowej chorych na szpiczaka mnogiego. Także nie powiodły się badania serologiczne HHV -8 u chorych na szpiczaka mnogiego i ich partnerów seksualnych. Pomimo, że niektóre badania wskazują na możliwość udziału HHV-8 w patogenezie szpiczaka mnogiego, nadal należy prowadzić badania, które wyjaśnią dokładnie te mechanizmy. Wyjaśnienie tych mechanizmów może prowadzić do znaczących zmian w terapii tego śmiertelnego schorzenia. Celem niniejszego artykułu poglądowego jest pod­sumowanie aktualnej wiedzy na temat roli HHV-8 w patogenezie szpiczaka mnogiego.

SUMMARY: Human herpes virus-8 (HHV-8) is a gamma-herpes virus that was first identified in the Kaposi's sarcoma tissue of acquired immune deficiency syndrome patients. It has been implicated in the pathogenesis of Kaposi's sarcoma (KS), body cavity based lymphoma (BCBL) and multicentric Castleman's disease. HHV-8 genomic sequences were recently detected by polymerase chain reaction (PCR) and in situ hybridization in bone marrow stromal cells grown from multiple myeloma patients. The virus is also detectable in the peripheral blood enriched with dendritic cells of most multiple myeloma patients. HHV-8 is not detected in the peripheral blood of family members and sexual partners of myeloma patients. In addition, HHV-8 encodes a viral homologue of IL-6, which like its human counterpart is capable of stimulating growth and preventing apoptosis of murine and human myeloma cell lines, suggesting a role for HHV-8 in the pathogenesis of myeloma. However, the association between multiple myeloma and HHV-8 still remains controversial issue, because some investigators have been unable to find HHV-8 virus in bone marrow and peripheral blood of multiple myeloma patients. Moreover, serological assays have failed to detect HHV-8 expression in-patients with multiple myeloma and in sexual partners. Although some studies suggest a potential role of HHV-8 in pathogenesis of multiple myeloma, further work is required to establish this connection clearly. The establishment of such link could lead to major changes in how clinicians approach this fatal malignancy. The aim of this review is to summarize current knowledge about the role of HHV-8 in the pathogenesis of multiple myeloma.