STRESZCZENIE: Dane dotyczące zachorowalności i częstości występowania samoistnej plamicy małopłytkowej (Idiopathic Thrombocytopenic Purpura – ITP) są skąpe i pochodzą głównie z Danii i Anglii. Roczna zachorowalność na ITP w populacji osób dorosłych wynosi około 2/100 000, wzrasta z wiekiem, jest nieznacznie większa u kobiet, przy czym w populacji >60 lat różnica zależna od płci zanika. Do samoistnej remisji dochodzi u 5–11% chorych. Ryzyko zgonu z powodu krwotoku jest zależne od wieku i waha się od 0,4%/pacjento-rok dla chorych w wieku <40 lat, 1,2% w wieku 40–60 lat do 13% w wieku >60 lat. Nie bez znaczenia jest także u chorych na ITP negatywny wpływ małopłytkowości i działań ubocznych stosowanych leków na jakość życia. Przedstawiono wyniki ankietowego badania PLATE oceniającego w Polsce częstość występowania, stopień zaawansowania i sposoby leczenia ITP. Badanie to przeprowadzono w okresie od października 2007 r. do września 2008 r. w 42 ośrodkach, do których zgłosiło się 1331 nowych pacjentów, co pozwala ocenić roczną zachorowalność na ITP w Polsce na 3,5/100 000. W 42 analizowanych ośrodkach było zarejestrowanych łącznie 3228 chorych na ITP. Z tej grupy 41% chorych nie było leczonych, 32% otrzymywało glikokortykosteroidy, w niewielkiej grupie chorych stosowano inne leki (danazol, dożylne immunoglobuliny, rytuksymab), a u 16% chorych wykonano splenektomię. Wyniki ankiety PLATE dostarczają danych na temat epidemiologii i sposobu leczenia ITP w Polsce.

SUMMARY: Information about the incidence and prevalence of immune thrombocytopenic purpura (ITP) is limited, with nearly all data coming from Denmark and England. The incidence of ITP in adults is roughly two in 100 000 per year, it increses with age, with female predominance only among middle-aged adults, and may be more common in older adults than previously recognized. Spontaneous remission rates range from 5 to 11%. The age adjusted risk of fatal hemorrhage was estimated to be 0,4%, per patients year for those yanger than 40, 1,2/% for the 40–60-age group, and 13% for the over 60. Besides the bleeding, patients with ITP often complain of other symptoms such as fatigue, and the treatment of ITP may also have an impact on health-related quality of life. Forty-two specialist treatment centers in Poland responded to the PLATE questionnaire concerning incidence, prevalence, clinical picture, and treatment policies of immune thombocytopenic purpura (ITP) in the previous 12 months (from October 2007 to September 2008). Retrospective data on 3228 patients with ITP were collected, 1791 of whom were new cases (incidence: 3.5/100,000 per year). Of all 3228 patients participating in the study 41% were untreated at presentation, 32% were treated with glucocorticosteroids only, a relatively small number of patients were treated with other drugs (danazol, intravenous immunoglobulins or rituximab), and 16% were splenectomised. This national survey aimed to quantify the epidemiology and to show the current practice of ITP management in Poland.