STRESZCZENIE: Układowy toczeń rumieniowaty (SLE) jest zapalną, przewlekle postępującą chorobą o podłożu autoimmunizacyjnym o nie wyjaśnionej patogenezie. Liczne dane wskazują że w tkankach i w surowicy krwi chorych na SLE jest zwiększona ekspresja molekuł adhezyjnych takich jak E- selektyna, VCAM-1 (vascular cell adhesion molecule-1) oraz ICAM-1 (intracelular adhesion protein-1). Celem badań była ocena stężenia VAP-1 (vascular adhesion protein-1), prozapalnej cytokiny odgrywającej rolę w przyleganiu i przenikaniu leukocytów przez śródbłonek naczyń. Jak dotąd brak jest w piśmiennictwie doniesień oceniających stężenie tej molekuły u chorych na SLE. Badanie przeprowadzono u 41 chorych, 19 w okresie aktywnym i 22 w fazie nieaktywnej SLE ocenianej z zastosowaniem skali aktywności SLAM (systemie lupus activity measure). Wykazano istotne podwyższenie stężenia VAP-1 w grupie chorych (854.9 ng/ml), zwłaszcza w okresie aktywnym choroby (923,8 ng/ml) w porównaniu z fazą nieaktywną (802,4 ng/ml p=0.0385) i grupą kontrolną (755,5 ng/ml p=0.0448). Cytokina ta była znamiennie podwyższona u pacjentów zgłaszających dolegliwości ze strony układu nerwowego 927,5 ng/ml w odniesieniu do pacjentów bez zajęcia tego układu 683,0 ng/ml (p=0.018081). Podobne, istotne zależności obserwowano w grupie chorych z obniżonym poziomem składowych dopełniacza C3 923,6 (p=0.016408) i C4 958,3 ng/ml (p=0,031896). Stosowane leczenie immunosupresyjne przyczyniało się do obniżenia stężenia tej cytokiny osiągając u chorych leczonych wartość 716,3 ng/ml podczas gdy w grupie nieleczonych wynosiło 941,4 ng/ml (p=0.038942).
Uzyskane wyniki wskazują na istotną rolę VAP-1 w patogenezie i przebiegu klinicznym SLE, a także na potrzebę prowadzenia dalszych badań.

SUMMARY: Systemic lupus erythematosus (SLE) is an inflammatory, autoimmune disease of unknown origin characterized by progressive and chronic course. Expression of E-selectin, VCAM-1 (vascular cell adhesion molecule-1) and ICAM-1 (intracellular adhesion protein-1) is increased in the tissues and serum of patients with SLE. The aim of our study was investigation of serum concentration of VAP-1 (vascular adhesion protein-1), an inflammation-inducible endothelial glycoprotein which mediates leukocyte-endothelial cell interaction. There is no data concerning the level of VAP-1 in patients with SLE. In the present study we measured the serum concentration of sVAP-1 in 41 patients with SLE. Nineteen of them were in active and 22 in inactive stage of SLE determined according to SLAM scale (systemic lupus activity measure).
The median concentration of sVAP-1 was higher in SLE patients (854.9 ng/ml) especially in the active (923,8 ng/ml) as opposed to inactive stage of disease (802,4 ng/ml p=0.0385), or in control group (755,5 ng/ml p=0.0448). We found a higher level of sVAP-1 serum concentration in patients with neurological symptoms of SLE (927,5 ng/ml) and lower level of C3 (923,6 ng/ml) and C4 (958,3 ng/ml) components than in patients without these symptoms (683,0 ng/ml p=0.018081, 815,0ng/ml p=0.016408, 885,3 ng/ml p=0,031896 respectively). The mean serum levels of sVAP-1 were higher in untreated (941,4 ng/ml) patients than in treated (716,3 ng/ml p=0.038942) ones.
In conclusion, higher serum levels of sVAP-1 may play an important role in the clinical course and pathogenesis of SLE.