STRESZCZENIE: Komórki NK-CTLs (Natural-killer-cytotoxic T lymphocytes) stanowią frakcję cytotoksycznych limfocytów CD8+ krwi obwodowej, których aktywność może być skierowana przeciwko komórkom zainfekowanym wirusem lub stransformowanym nowotworowo. Ich funkcja cytotoksyczna jest modulowana poprzez receptory aktywujące lub hamujące obecne na ich powierzchni. Do receptorów aktywujących zalicza się NKG2D, do hamujących zaś NKG2A. Nie jest znana rola cząsteczek NKG2D i NKG2A obecnych na limfocytach T CD8+ w regulacji odpowiedzi przeciwnowotworowej u chorych na nieziarnicze chłoniaki złośliwe. Celem badań była ocena ekspresji cząsteczki NKG2A i NKG2D komórek NK na limfocytach T CD8+ krwi obwodowej pacjentów chorych na indolentne chłoniaki złośliwe nieziarnicze, uprzednio nie leczonych oraz w fazie oporności na leczenie cytostatyczne. Badaniami objęto 27 pacjentów 17 kobiet i 10 mężczyzn w wieku od 19 do 70 lat oraz 10 osób zdrowych. Średni odsetek limfocytów CD8+ wykazujących ekspresję NKG2A był istotnie wyższy w grupie pacjentów z chłoniakiem nieziarniczym opornym na leczenie, w porównaniu z chorymi badanymi w chwili rozpoznania oraz z grupą kontrolną (p=0,002, p=0,001), nie wykazano natomiast różnic pomiędzy grupą pacjentów nie leczonych oraz osobami zdrowymi. Średni odsetek komórek CD8+ wykazujących ekspresję NKG2D był istotnie wyższy w grupie chorych badanych w chwili rozpoznania niż w grupie kontrolnej (p=0,003). Wykazane zwiększenie ekspresji receptora NKG2A w zaawansowanych chłoniakach złośliwych indolentnych może być przedmiotem celowanej immunoterapii dla wzmocnienia efektu leczniczego podawanej chemioterapii.

SUMMARY: NK-CTLs cells (Natural killer-cytotoxic T lymphocytes) are a subset of cytotoxic CD8+ lymphocytes. The main targets of their activity are virus infected or tumor cells. This cytotoxic activity can be regulated by specific expression of stimulatory surface receptors NKG2D and inhibitory ones NKG2A. The role of the expression and activity of those receptors in antitumor response in lymphoid malignancies remains unclear. We undertook then the study of the significance of the expression of molecules NKG2D and NKG2A on CD8+ lymphocytes in patients with indolent lymphomas: untreated and chemiotherapy resistant. Twenty-seven patients: 17 females and 10 males, aged 19-70 years and 10 healthy controls were enrolled in the study. Mean percentage of CD8+ lymphocytes displaying NKG2A expression was significantly higher in patients with resistant lymphomas as compared to untreated patients and controls (p=0,002, p=0,001, respectively). No difference of NKG2A expression between untreated patients and controls was found. Mean percentage of CD8+ cells with NKG2D expression was significantly higher in untreated patients than in controls (p=0,003). Overexpression of NKG2A receptor found in patients with indolent lymphomas could be potently the aim for specific immunotherapy.