STRESZCZENIE: Celem pracy była ocena obecności mutacji punktowych domen kinazy BCR-ABL w trakcie leczenia imatynibem chorych na przewlekłą białaczkę szpikową, a także związku pomiędzy obecnością mutacji onkogenu BCR-ABL a progresją kliniczną, cytogenetyczną i molekularną. Do grupy badanej zakwalifikowano 46 chorych na przewlekłą białaczkę szpikową leczonych imatinibem doustnie w dawce 400 mg dziennie. W podgrupie 1 znalazło się 18 chorych, którzy otrzymali imatynib jako leczenie pierwszoliniowe, a w podgrupie 2 – 28 chorych uprzednio leczonych interferonem alfa z arabinozydem cytozyny (IFN+AraC), hydroksykarbamidem (HU) lub transplantacją allogenicznych macierzystych komórek hematopoetycznych (alloSCT). W podgrupie 1 w trakcie 40 miesięcznej obserwacji skumulowane prawdopodobieństwo uzyskania całkowitej remisji hematologicznej (CHR) oceniono na 94%, całkowitej odpowiedzi cytogenetycznej (CCyR) na 90% oraz większej odpowiedzi molekularnej (MMR) na 74%. U chorych należących do podgrupy 2 odsetki te były w większości niższe i wynosiły odpowiednio 96%, 72% oraz 38%. Stwierdzono, że prawdopodobieństwo uzyskania MMR jest większe u chorych, którzy w 12 miesiącu terapii uzyskali przynajmniej większą odpowiedź cytogenetyczną (MCyR) lub redukcję ilości onkogenu BCR-ABL o przynajmniej 2 log. Oporność mutacyjną potwierdzono u 20% chorych leczonych imatynibem od chwili rozpoznania oraz u 30,8% chorych będących w fazie późnej przewlekłej CML (uprzednio leczonych IFN, HU lub alloSCT). U badanych chorych zidentyfikowano obecność następujących mutacji punktowych onkogenu BCR-ABL: M244V, D276G, F317L (2 osoby) oraz F359I. Dodatkowo wykazano, że ryzyko wystąpienia mutacji jest znamiennie wyższe u chorych, którzy po 12 miesiącach terapii imatynibem nie uzyskali przynajmniej MCyR. Wykazano także, że uzyskanie redukcji ilości kopii transkryptu BCRABL o 3 log w 12 miesiącu terapii znacznie zmniejsza ryzyko wystąpienia oporności mutacyjnej.

SUMMARY: The aim of the study was the assessment of the appearance of BCR-ABL kinase domain point mutations during imatinib treatment of CML patients. Additionally, the relation of the presence of BCR-ABL oncogene mutation and clinical, cytogenetic and molecular progression was evaluated. Forty six CML patients treated with imatinib in the dose of 400 mg daily have been qualified to the study group. They were divided into: subgroup 1 including eighteen patients treated with first-line imatinib, and subgroup 2- consisted of twenty eight patients treated previously with interferon alfa with low-dose cytarabine (IFN+AraC), hydroxyurea (HU) or allotransplantation of hematopoietic stem cells (alloSCT). In subgroup 1, during a 40-month observation, the cumulative probability of complete hematological remission (CHR) was 94%, complete cytogenetic response (CCyR) 90% and major molecular response (MMR) 74%. In subgroup 2 the results were 96%, 72% and 38% respectively. In whole patients population probability of MMR was higher among patients who during a 12-month therapy reached at least major cytogenetic response (MCyR) or 2 log reduction of BCR-ABL oncogene. Molecular resistance was confirmed 20% of CML patients treated with imatinib since diagnosis and 30,8% persons treated with second-line imatinib. In our cohort of patients the presence of the following BCR-ABL oncogene point mutations was identifiedt: M244V, D276G, F317L (2 persons) and F359I. Additionaly the risk of appearance of the mutations was significantly higher in the group of patients who after 12-month imatinib therapy did not reach at least MCyR. Moreover, the 3 log reduction of BCRABL transcript in the 12th month of the therapy significantly decreases the risk of mutational resistance.