STRESZCZENIE: Celem badań była ocena surowiczego poziomu syndekanu-l (sCD138) oraz kluczowych cytokin pobudzających angiogenezę: VEGF i bFGF, w grupie 52 nie leczonych chorych na przewlekłą białaczkę limfocytową B-komórkową, w stadiach 0-II wg Rai. U wszystkich chorych stężenie tych cytokin oznaczono dwukrotnie w sześciomiesięcznym odstępie czasu podczas którego nie byli oni leczeni. Poziom bFGF i sCD138 oznaczony na początku obserwacji był wyższy u chorych na B-PBL niż w grupie kontrolnej zdrowych osób. Ponadto był on skorelowany z liczbą limfocytów: dodatnio (bFGF) i ujemnie (sCD138). U pacjentów z chorobą progresywną bFGF był istotnie wyższy, a sCD138 niższy niż w grupie z chorobą stabilną. Po sześciomiesięcznej obserwacji u większości chorych stwierdzono podwyższenie poziomu badanych cytokin. Zwyżka ta wykazywała statystyczną znamienność dla bFGF. Przyrost stężenia tej cytokiny był większy w grupie pacjentów z chorobą progresywną niż w grupie z chorobą stabilną. Przedstawione obserwacje wskazują, że wysokie surowicze stężenie bFGF jest czynnikiem ryzyka progresji B-PBL we wczesnym stadium zaawansowania klinicznego. Celowe wydają się dalsze badania nad możliwością seryjnego oznaczania jego poziomu surowiczego w celu monitorowania aktywności choroby i ustalenia wskazań do rozpoczęcia leczenia cytostatycznego.

SUMMARY: The serum concentration of sCD138 and some angiogenesis-involved cytokines (vascular endothelial growth factor (VEGF), basis fibroblast growth factor (bFGF) were studied in 52 previously untreated patients with B-PBL. sCD138, VEGF and bFGF levels were also re-assessed 6 months after the first measurement. bFGF and sCD138 levels were significantly higher in B-PBL patients than in controls. We found a positive correlation between peripheral lymphocyte count (PLC) and bFGF, and negative with sCD138 level. In patients with progressive disease bFGF level was significantly higher and sCD138 level significantly lower than in patients with stable one. The differences between the measurements carried out in 6th month of the follow-up and the initial ones were in average positive and significantly different from zero only for bFGF. Moreover, for this cytokine those differences were significantly higher in patients with progressive as compared with stable disease. Our observations point to the possibility that serial determination of angiogenesis-involved cytokines may be useful for the prediction of disease progression.