STRESZCZENIE: Przewlekła białaczka limfocytowa (B-CLL) jest najczęstszą białaczką w populacji dorosłych. Z powodu przewlekłego przebiegu, braku efektywności konwencjonalnego leczenia oraz dostępności komórek nowotworowych we krwi obwodowej pacjentów, B-CLL stanowi idealny cel immunoterapii. Ostatnio czynione są próby przekształcenia komórek CLL w komórki dendrytyczne prezentujące antygeny białaczkowe limfocytom T gospodarza. Uzyskana w ten sposób szczepionka przeciwnowotworowa miałaby prowadzić do eliminacji nieprawidłowego klonu komórek i wyleczenia pacjenta. Celem niniejszej pracy była ocena odpowiedzi limfocytów T na komórki dendrytyczne uzyskane z komórek przewlekłej białaczki limfocytowej za pomocą stymulacji CD40L. Materiał stanowiło 25 pacjentów z B-CLL, komórki białaczkowe hodowano z obecnością lub bez CD40L i IL-4. Następnie z ten sposób uzyskane komórki wprowadzano do mieszanej reakcji z allogenicznymi limfocytami T zdrowego dawcy. Ekspresję cząsteczek kostymulujących i adhezyjnych na powierzchni komórek nowotworowych oraz elementów świadczących o aktywacji limfocytów T przed i po hodowli oceniano za pomocą cytometrii przepływowej. Wyniki: 1) potwierdzono możliwość nabywania fenotypu komórek dendrytycznych przez komórki CLL po stymulacji CD40L/IL-4 2) limfocyty T hodowane z komórkami dendrytycznymi uzyskanymi z komórek białaczkowych wykazywały cechy aktywacji. Uzyskane wyniki świadczą o celowości prowadzenia dalszych w tym klinicznych badań nad szczepionką przeciw- białaczkową opartą o system stymulacji CD40L.

SUMMARY: Chronic lymphocytic leukemia (CLL) is the most frequent leukemia in adult population. Because of chronic course, lack of effectiveness of conventional treatment and availability of neoplasmatic cells in the peripheral blood, CLL can be an ideal target for immunotherapy. Lately, turning CLL cells into dendritic cells presenting leukemic antigens to the host T-cells has been undengang tests. Anticancer vaccine prepared in this manner could lead to the elimination of neoplasmatic clone and complete cure of the patient. The aim of the present study was to assess the response of T-cells against CLL-derived dendritic cells (received with the use of CD40L and IL-4 stimulation). The material consisted of 25 patients with CLL, the leukemic cells were cultured with the presence or absence of CD40L and IL-4. Then leukemic cells were cultured with allogeneic T-cells obtained from the healthy donor. The expression of costimulatory and adhesion molecules on the surface of leukemic cells and activation molecules on T-cells before and after the culture was assessed with flow cytometry. Results: 1) we confirmed the ability of leukemic cells to differentiate into dendritic cells after CD40L/IL-4 stimulation 2) T-cells cultured with leukemia derived dendritic cells showed the markers of activation. Our results testify that immunotherapeutic experiments and trials in cancer vaccines based on CD40L stimulation should continue to be performed.