STRESZCZENIE: Celem bliższego określenia potencjału proliferacyjnego komórek przewlekłej białaczki limfatycznej (Pbl), w limfocytach krwi obwodowej 43 pacjentów z pbl niestymulowanych i poddanych 72-godzinnej stymulacji octanem Corholu (TPA) oznaczono immunocytochemicznie ekspresję białek regulacyjnych cyklu komórkowego: kinaz cyklinozależnych (cdk) l, 4 i 6 oraz cykliny A. Zbadano też klasyczne wskaźniki aktywności podziałowej: ekspresję białka jądrowego Ki-67 i inkorporację bromodeoksyurydyny (BrdU). W niestymulowanych limfocytach pbl inkorporacja BrdU oraz ekspresja cdkl i cykliny A była bardzo słaba; u większości chorych była wykrywalna w £ 1 komórek, u żadnego natomiast nie przekraczała 10%. Ekspresję cdk4 i cdk6 stwierdzono przed stymulacją w ponad 10% komórek u odpowiednio 12 i 18 spośród 34 badanych chorych; lokalizacja ich była głównie cytoplazmatyczna. W wyniku stymulacji u 6 chorych (z których pięcioro znajdowało się w stadium zaawansowania klinicznego A wg klasyfikacji Bineta) doszło do istotnego zwiększenia się odsetka komórek inkorporujących BrdU i wyrażających Ki-67 z równo czasową ekspresją cdk1 i cykliny A. Zwiększenie odsetka komórek z wykrywalną cdk4 i cdk6 i/lub zmianę ich lokalizacji na jądrową zaobserwowano natomiast odpowiednio u 17 i 15 pacjentów. Limfocyty pbl niektórych chorych zachowują więc wrażliwość na stymulację za pomocą estrów Corholu oraz stwierdza się u nich ekspresję białek zaangażowanych w regulację wczesnych etapów cyklu komórkowego, co sugeruje możliwość ich rekrutacji do cyklu mitotycznego z zatrzymaniem na jego wczesnym etapie.

SUMMARY: In order to better understand proliferative status of chronic lymphocytic leukemia (cll) cells, we determined immunocytochemically in peripheral blood lymphocytes of 43 patients with B-cll before and after stimulation with TP A, the expression of some cell-cycle regulatory proteins: cyclin-dependent kinase (cdk) l, 4, 6 and cyclin A, as well as traditiona1 markers of proliferative activity: nuclear expression of Ki-67 and incorporation of bromodeoxyruridine (BrdU). Before stimulation, incorporation of BrdU and expression of Ki-67, cdk1 and cyclin A were very low, in most patients they were detectable in less than 1 cells and in no patient in more than 10% cells. In contrast, cdk4 and cdk6 were detectable in more than 10% cel1s in 12 and 18 patients, respectively, with predominantly cytoplasmic localisation. In 6 patients (5 of them were in stage A according to Binet classification) the stimulation was effective, i.e. gave a significant increase in cells expressing Ki-67 and incorporating BrdU with concomitant stimulation of expression of cdk1 and cyclin A. Increase of the percentage of cells cdk4 or cdk6 positive and/or their displacement to the nucleus were found in 17 (for cdk4) and 15 (for cdk6) patients. Cll lymphocytes may then retain sensibility to stimulatory effect of some mitogens and display expression of several proteins involved in the regulation of Gl phase. It is then possible that cll lymphocytes are not quiescent but recruited to the cell cycle and blocked on an early step of the G1 phase.