STRESZCZENIE: MATERIAŁ. W Klinice Hematologii i Transplantacji Szpiku w Katowi­cach w latach 1991- 2001 wykonano 114 zabiegów autotransplantacji szpiku (ABMT) u pacjentów z ostrą białaczką limfoblastyczną (ALL) wysokiego ryzyka. Retrospektywnie dokonano oceny wyników allotransplantacji szpiku kostnego (AlloBMT) u 9 pacjentów w wieku 21- 39 lat (6 kobiet i 3 mężczyzn), u których obserwowano nawrót choroby po ABMT. Nawrót ALL po ABMT wystąpił po średnio 15 miesiącach (zakres 3-128 miesięcy). Zabieg AlloBMT wykonano u 6 chorych w CR2, 2 w CR > 2 oraz u 1 w PR. U 4 chorych wykonano przeszczep rodzinny, u 4 dawcą była osoba niespokrewniona, a w 1 przypadku dawcą okazał się zgodny w układzie HLA ojciec. Leczenie kondycjonujące przed przeszczepem obejmowało schemat BuCy (n = 4) oraz Cy-TBI (n = 5). Profilaktyka choroby przeszczep przeciwko gospodarzowi (GVHD) składała się z cyklosporyny oraz metotreksatu. Średnia dawka przeszczepionych komórek jedno jądrzastych wynosiła 2,3 x 108/kg (zakres 0,7-6,21 komórek macierzystych CD34+ -3,3 (zakres 1,2-5,7).
WYNIKI: Cechy wszczepu komórek obserwowano u wszystkich 9 pacjentów. Regeneracja przebiegała następująco: WBC > 1 G/l w dniu +20 (zakres 15-291 granulocytoza > 0,5 G/l - +24 dzień (19-45), płytki krwi> 50 G/l - +28 dzień (18-100). Regeneracja zarówno w zakresie układu białokrwinkowego jak i płytkotwórczego była szybsza u pacjentów kondycjonowanych - Cy-TBI w porównaniu do BuCy. Regeneracja granulocytozy nastąpiła odpowiednio po 21, 26 dniach, a regeneracja płytek krwi po 27, 32 dniach. Jeden pacjent zmarł we wczesnym okresie potransplantacyjnym z powodu powikłań infekcyjnych. Objawy ostrej GVHD wystąpiły u 4 pacjentów - stopień I (n = 21 stopień II (n = 1) i stopień III (n = 1). U 2 chorych rozwinęły się objawy przewlekłej GVHD. U 2 pacjentów wystąpił szpikowy nawrót choroby; jeden chory zmarł w okresie leczenia reindukującego z powodu infekcji, drugi jest w trakcie leczenia cytostatycznego. Okres obserwacji pacjentów wynosi 28 miesięcy (zakres 7 -92), sześciu chorych znajduje się w dobrym stanie ogólnym, bez cech choroby. WNIOSKI: Nasza analiza wskazuje, że AlloBMT może być skuteczną metodą leczenia pacjentów z nawrotem ALL po ABMT i wiąże się z niską śmiertelnością okołoprzeszczepową i szybką regeneracją.

SUMMARY: MATERIAL: Between 1991 and 2001 autologous bone marrow transplantation (autoBMT) was carried out in 114 high risk ALL patients. We retrospectively evaluated the outcome of allogeneic bone marrow transplantation (AlloBMT) in 9 patients aged 21- 39 years (6 females and 3 males), who relapsed after initial ABMT. Relapse after ABMT occurred at the median time of 15 months (3 -128 months). The disease status before alloBMT was as follows:
CR2 - 6 pts, CR > 2 - 2 pts and PR - 1 pt. Four patients received BMT from unrelated donor, four patients had a sibling donor, and one patient was transplanted from HLA­-compatible father. Conditioning regimen included Cy-TBI (n = 5) and Bu-Cy (n = 4). GVHD prophylaxis consisted of cyclosporin and a short course of methotrexate. Median nucleated cell dose was 2,3 x 108/kg (range 0,7-6,2), median CD34+ cells - 3,3 x 106/kg (range 1,2-5,7). RESULTS: All patients engrafted with the median recovery of WBC > 1,0 G/I equalling 20 days (15-29), ANC > 0,5 G/I - 24 days (19- 45), PL T > 50 G/I - 28 days (18 -100). ANC and PLT recovery were faster in Cy-TBI group, being 21 and 26 days, in comparison to Bu-Cy: 27 and 32 days respectively. One patient died in early posttransplant period, due to infectious complications. Four patients developed acute GVHD - grade I (n = 2), grade II (n = 1) and grade III (n = 1). Two patients developed chronic GVHD. Two patients relapsed: one of them died because of infectious complications after reinduction treatment, the other receives chemotherapy. The median follow-up is 28 months (7 - 92), six pts are alive and disease free. CONCLUSIONS: Our data suggest that success of allogeneic transplantation as a salvage therapy after failure of the initial autologous transplantation is associated with low TRM and fast recovery.