STRESZCZENIE: W ostrych białaczkach molekuły adhezyjne biorą udział w procesach proliferacji, migracji i apoptozy komórek blastycznych. Celem pracy było poszukiwanie związku pomiędzy ekspresją kilkunastu antygenów o właściwościach adhezyjnych, a paramet­rami określającymi przebieg kliniczny i rokowanie w ostrych białaczkach. Materiał do badań stanowiły próbki szpiku 22 chorych z ostrą białaczką de novo, u których oceniano ekspresję kilkunastu molekuł adhezyjnych na blastach, metodą cytometrii przepływowej. Stwierdzono istotną statystycznie (p < 0,05), dodatnią korelację między leukocytozą we krwi, a ekspresją CD29, CD49d (VLA-4), CD44, zaś ujemną korelację między leukocytozą we krwi, a ekspresją CD106 (VCAM-1). Krótki czas trwania remisji był związany z istotnie większą ekspresją b2 integryny (CD11b/18), natomiast wystąpienie nawrotu choroby nie korelowało istotnie z żadną z badanych molekuł adhezyjnych. Duża ekspresja b2 integryn (CD11b/18, CD11c/18) oraz selektyny L (CD62L) wiązała się z krótkim przeżyciem, natomiast duża ekspresja VLA-5 (CD49e) korelowała z dłuższym przeżyciem chorych. Ekspresję molekuł adhezyjnych porów­nywano również z ekspresją białka P-gp (MDR) będącego czynnikiem złego rokowania. Wykazano istotną statystycznie dodatnią korelację między ekspresją P-gp, a ekspresją VLA-2 (CD49b/29) zaś ujemną korelację między ekspresją P-gp, a CD31 (PECAM). Badania własne potwierdziły związek między ekspresją niektórych molekuł adhezyjnych, a przebiegiem klinicznym ostrej białaczki. Po raz pierwszy wykazano kilka, uprzednio nie spotkanych w literaturze zależności tj. ujemną korelację VCAM-1 (CD106) z leukocytozą we krwi, dodatnią korelację długości przeżycia i ekspresji VLA-5 (CD49e) oraz związek ekspresji niektórych cząsteczek adhezyjnych z obecnością białka P-gp. Wobec małej liczby chorych w poszczegól­nych podgrupach ostrych białaczek, na podstawie przeprowadzonych badań, nie można stwierdzić czy typ białaczki wiąże się z określonym fenotypem molekuł adhezyjnych. Wyniki badań własnych pozwalają jednak na wyodrębnienie wśród badanych cząsteczek adhezyjnych czynników dobrego rokowania tj.: CD31, CD49e, CD106 oraz złego rokowania tj. CD11b, CD18, CD29, CD44, CD49b, CD49d, CD62L.

SUMMARY: In acute leukemias, adhesion molecules take a part in proliferation, migration and apoptosis of leukaemic cells. The aim of the study was to look for relationship between the expression of some antigens with adhesion characteristics and the clinical course and prognosis in acute leukaemias. We evaluated the bone marrow samples of 22 patients with newly diagnosed acute leukaemias. We analysed the expression of some adhesion molecules on blasts, using now cytometry technique. Statistically significant (p < 0,05) positive correlation was found between white blood cell count and expression of CD29, CD49d (VLA-4),CD44 antigens and negative correlation was found between white blood cell count and CD106 (VCAM-1). Short time of remission was connected with significantly higher expression of b2 integrin (CD11b/18), but relapse of the disease did not correlate with any of the evaluated adhesion molecules. High expression of b2 integrins (CD11b/18, CD11c/18) and selectin L (CD62L) was connected with short survival, while high expression of CD49e (VLA-5) was connected with longer survival. The expression of adhesion antigens was compared also with the level of P-gp protein (MDR), which is one of the negative prognostic factor. We proved significant positive correlation between P-gp and expression of CD49b/29 (VLA-2) and negative correlation between P-gp and CD31 (PECAM). Our research work confirmed the connection between some adhesion molecules and the clinical course of acute leukaemias. We showed, for the first time, a few correlations not described previously, which were: negative correlation between CD106 and white blood cell count, positive correlation between CD4ge (VLA-5) and survival and correlation between some adhesion molecules and P-gp. Considering the small number of patients in the subgroups of acute leukaemia, we could not make the statement that a particular subtype of acute leukaemia is connected with the special phenotype of adhesion molecules, but our results seem to identify good prognostic factor, such as: CD31, CD49e, CD106 and poor prognostic facton, that is: CD11b, CD18, CD29, CD44, CD49b, CD49d, CD62L.