STRESZCZENIE: Badania ostatnich lat wykazały, że w krwi pępowinowej, podobnie jak w szpiku kostnym i mobilizowanej krwi obwodowej, znajdują się zarówno macierzyste komórki krwiotwórcze, jak i komórki mezenchymalne, zdolne do różnicowania do hepatocy­tów, miocytów, neuronów, osteocytów, komórek trzustki i śródbłonka. Odkrycie to stało się podstawą ich potencjalnego wykorzystania nie tylko w leczeniu chorób hematologicznych, ale także chorób, które nie są związane z zaburzeniami hematopoezy, między innymi w kardiologii i neurologii. W Polsce, podobnie jak w wielu krajach Europy i świata, funkcjonują Banki Krwi Pępowinowej, które pobierają, zamrażają i przechowują krew pępowinową pozyskiwaną podczas porodu.

SUMMARY: Recent studies have shown that in the umbilical cord blood, as in the bone marrow and mobilized peripheral blood, there are either hematopoietic progenitor cells or mesenchymal progenitors which can differentiate into cells of multiple lineages including adipocytes, endothelial cells, myocytes, cardiomyocytes, neurons and osteoblasts. The results of these studies have formed the basis for umbilical cord blood utilization not only in the treatment of hematological diseases but also in cardiology and neurology and other nonhematological disorders. In Poland, as in many other European and world countries there exist Umbilical Cord Blood Banks which collect, freeze and bank umbilical cord blood obtained during childbirth.