STRESZCZENIE: Zjawisko nieswoistej agregacji komórek („cell clumping”) występuje w kriokonserwowanych preparatach komórek jądrowych uzyskiwanych z krwi pępowinowej, szpiku i krwi obwodowej po ich rozmrożeniu. W celu oceny zjawiska nieswoistej agregacji badano wpływ wzrastającej gęstości zawiesiny wypreparowanych z krwi pępowinowej komórek jądrowych, poddawanych następnie kriokonserwacji. Oceniono również wpływ dwu wybranych metod rozmrażania kriokonserwowanych komórek na nasilenie tego zjawiska. Intensywność agregacji komórek wzrastała wraz ze wzrostem gęstości zawiesiny: od ok. 15% zagregowanych komórek występujących w stężeniach 5 i 10 mln/ml do ok. 43% w stężeniu 50 mln/ml podczas rozmrażania metodą klasyczną. Zastosowanie do rozcieńczenia komórek płynu zawierającego dekstran (metoda rozmrażania wg Rubinsteina) w znacznym stopniu ograniczyło zjawisko agregacji. Niezależnie od intensywności procesu agregacji i zastosowanej metody rozmrażania, liczba komórek tworzących kolonie krwiotwórcze na 100 000 komórek, które nie uległy agregacji, utrzymywała się na bardzo zbliżonym poziomie tj. ok. 70 % w stosunku do liczby tych komórek przed mrożeniem. Proces nieswoistej agregacji nie ma charakteru wybiórczego i dotyka w równym stopniu wczesne komórki krwiotwórcze jak i komórki dojrzałe a substancje takie jak dekstran w znacznym stopniu hamują nieswoistą agregację komórek.

SUMMARY: The phenomenon of nonspecific cell aggregation (cell clumping) appears after thawing in the nucleated cell preparations obtained from the Bone Marrow, Peripheral Blood and the Umbilical Cord Blood (UCB). To evaluate the cell clumping phenomenon, the influence of an increasing density of the nucleated cell suspension, extracted from the UCB and freezed, was examined. The two selected techniques of thawing were also evaluated for their influence on cell clumping.
The intensity of the cell clumping increased simultaneously with the growing density of the cell suspension. It rose from app. 15% in the 5 and 10 mln/ml groups to app. 43% in the 50 mln/ml groups, when thawed accordingly to the „classic” technique. If the solution containing dextran (Rubinstein’s technique) was applied post thaw to dilute the cell suspension, the clumping phenomenon was markedly inhibited. Regardless of the intensity of the aggregation process, the number of the CFC in the whole pool that remained suspended after thawing (per 100 000 cells), remained on a quite stable level of app. 70% of the prefreezing value. This phenomenon does not appear to be selective, it affects both the early haematopoietic cells (CFC) and the mature cells, independently of the initial density of the freezed suspension, and the substances like dextran may markedly inhibit the process.