STRESZCZENIE: Założenia: Oznaczanie krążących komórek śródbłonka (CEC) jest uznawaną metodą oceny angiogenezy. Wyniki ostatnich badań wskazują, że wzajemne interakcje pomiędzy komórkami śródbłonka i komórkami białaczkowymi stymulują proliferację i zwiększają przeżycie komórek białaczkowych oraz prawdopodobnie odgrywają istotną rolę w patogenezie oporności na chemioterapię.
Materiał i metody: W pracy oznaczono za pomocą 4-kolorowej cytometrii przepływowej liczbę krążących komórek śródbłonka u chorych na ostrą białaczkę szpikową (OBS) i w grupie kontrolnej osób zdrowych. Ponadto oceniono kinetykę dojrzałych komórek śródbłonka (CEC), zarówno spoczynkowych (rCEC) jak i aktywowanych (aCEC) oraz progenitorowych (CEPC) komórek śródbłonka a także apoptotycznych komórek śródbłonka (CECAnnV+) u chorych na OBS otrzymujących standardową chemioterapię. Ponadto zbadano wpływ kinetyki CEC na prawdopodobieństwo uzyskania całkowitej remisji (CR) i całkowite przeżycie (OS).
Wyniki: U chorych na OBS liczba aCEC, rCEC, CEPC and CECAnnV+ była znamiennie wyższa niż w grupie kontrolnej osób zdrowych. Wysokie wartości CEC i CEPC były związane z niższym prawdopodobieństwem uzyskania CR. Liczba aCEC, rCEC, CEPC and CECAnnV+ oceniana u chorych w CR była znamiennie niższa niż w chwili rozpoznania natomiast nie różniła się zna- miennie u chorych opornych na leczenie. Ponadto w grupie chorych, którzy uzyskali CR znamienny statystycznie spadek liczby CEC i wzrost liczby CECAnnV+ obserwowano już w 24 godziny po podaniu 1 dawki chemioterapii. Natomiast u chorych z oporną OBS znamienny spadek CEC i wzrost CECAnnV+ obserwowano znacznie później.
Wnioski: Liczba CEC jest znamiennie wyższa u chorych na OBS niż u osób zdrowych i koreluje z odpowiedzią na leczenie. Ocena kinetyki CEC i ich apoptozy wydaje się być obiecująca metodą selekcji źle rokujących chorych na OBS, u których leczenie antyangiogenne może przynieść korzystny efekt terapeutyczny.

SUMMARY: Background and objectives: The circulating endothelial cells are proposed to be a non-invasive marker of angiogenesis. Recent data suggest that endothelial cells may enhance the survival and proliferation of leukemic blasts and mediate chemotherapy resistance in AML.
Design and Methods: We analyzed circulating endothelial cells count by the four-color flow cytometry in AML and healthy subjects. We evaluated the kinetics of mature circulating endothelial cells (CEC), both resting (rCEC) and activated (aCEC), as well as progenitor (CEPC) and apoptotic CEC (CECAnnV+) in AML patients treated with standard chemotherapy and their influence on response to treatment and overall survival.
Results: We found significantly higher numbers of aCEC, rCEC, CEPC and CECAnnV+ in AML patients than in healthy controls. The elevated CEC and CEPC counts were associated with lower probability of complete remission (CR) achievement. The aCEC, rCEC, CEPC and CECAnnV+ counts determined in CR were significantly lower than those found at diagnosis. In those CR patients a significant decrease in the CEC count and increase in the number of CECAnnV+ were observed already 24 hours after the first dose of chemotherapy. In refractory AML the aCEC, rCEC, CEPC and CECAnnV+ counts assessed before and after induction chemotherapy did not differ significantly and a significant decrease in CEC count and increase in CECAnnV+ number were noted only after the last dose of chemotherapy.
Conclusions: The number of CEC is significantly higher in AML patients than in healthy subjects and correlates with response to treatment. The evaluation of CEC kinetics and apoptotic profile may be a promising tool to select AML patients with poor response to chemotherapy who may benefit from antiangiogenic therapies.