STRESZCZENIE: Omówiono piśmiennictwo dotyczące immunomodulacyjnego wpływu przetoczeń krwi (TRIM) na organizm biorcy począwszy od wyników badań obserwacyjno-klinicznych, w których zauważono to zjawisko, badań na zwierzętach i badań in vitro poświęconych analizie jego mechanizmów, a kończąc na randomizowanych badaniach klinicznych oceniających jego znaczenie praktyczne. TRIM zachodzi przy pomocy mechanizmów swoistych, zależnych od antygenów HLA dawcy i biorcy oraz mechanizmów odporności wrodzonej. Istotną rolę odgrywają w nim leukocyty (szczególnie komórki prezentujące antygen, komórki dendrytyczne), czynniki humoralne uwalniające się z leukocytów w trakcie przechowywania oraz powstające w wyniku interakcji komórek dawcy i biorcy, a także rozpuszczalne antygeny HLA. Podnosi się też rolę immunomodulacyjną płytek. Zjawisko TRIM jest wykładnikiem wielu, mało poznanych czynników i mechanizmów (np. mikrochimeryzm poprzetoczeniowy, działanie pozapalne transfuzji). Analizy klinicznych badań randomizowanych i metaanaliz wskazują, że istotność TRIM jest potwierdzona w badaniach nad wpływem przetoczenia na przyjęcie i przeżycie przeszczepów narządów litych. Prace porównujące inne efekty wiązane z TRIM (nawroty nowotworów, zakażenie pooperacyjne) u chorych leczonych krwią w różnym stopniu zubożoną w leukocyty lub autologiczną wzbudzają dużo zastrzeżeń metodycznych, a ich analiza nie pozwala na wyciągnięcie wniosku o negatywnym wpływie przetoczeń preparatów krwinek czerwonych pozbawionych kożuszka leukocytarnego w porównaniu z preparatami filtrowanymi czy preparatami autologicznymi.

SUMMARY: The current literature concerning allogeneic blood transfusion related immunomodulation (TRIM) is here presented, including observational studies on patients in whom this effect was noticed, studies on animal models and studies in vitro focusing on its mechanisms. TRIM is caused by specific and nonspecific mechanisms. The most important is the role of allogeneic mononuclear cells, especially dendritic cells, soluble mediators released from white blood cells during blood storage and produced due to the interaction between donor and recipient immunologicaly active cells as well as soluble HLA peptides circulating in allogeneic plasma. The role of platelets containing HLA I molecules is also noticed. A large number of biologic mechanisms are involved in TRIM. Recently microchimerism and pro-inflamatory mechanisms leading to multiple-organ failure have bewme subject of studies. The reviews of randomized controlled trials and metaanalyses show that the clinical TRIM effect is confirmed only for patients after transplantation where it augmented renal allograft survival. The deleterious clinical effects such as cancer reccurence or postoperative infections are still controversial. There is also no evidence that WBC reduction or autologous transfusion are important to prevent TRIM effects.