STRESZCZENIE: Do niedawna standardową metodą monitorowania aktywności cytomegalowirusa (CMV) u chorych, po allogenicznym przeszczepieniu komórek krwiotwórczych (allo-HCT) było oznaczanie wczesnego antygenu wirusa CMV w komórkach krwi (antygenemii CMV). Obecnie w tym celu coraz powszechniej określa się liczbę kopii wirusa CMV za pomocą reakcji łańcuchowej polimerazy w czasie rzeczywistym (RT-PCR). Wprowadzenie tej metody do praktyki klinicznej wymaga jednak określenia progowej wartości, powyŜej której wyniki świadczą o aktywnej replikacji wirusa. W pracy przedstawiono próbę określenia takiej wartości oceniając jednoczasowo wykonane badania antygenemii CMV i RT-PCR u 25 kolejnych chorych poddanych allo-HCT. Badania wykonano u 17 chorych, o medianie 9 par badań (2–24) u jednego chorego. Dla antygenem ii równej 1 mediana kopii/ml wynosiła 1035 (0–5200). U wszystkich chorych z negatywnymi wynikami badania antygenemii CMV, Ŝaden z wyników RT-PCR nie był wyŜszy od 1000, i tylko jeden przekraczał 500 kopii/ml. U wszystkich chorych, u których stwierdzono antygen wirusa, w co najmniej jednej komórce (antygenemia≥1), przynajmniej jeden wynik RT-PCR przekraczał wartość 500 lub 1000 kopii/ml. Swoistość badania RT-PCR dla wyników ≥1000 kopii/ml była większa od 90%, a czułość wynosiła 74,5%. Wykrycie, co najmniej 1000 kopii/ml metodą RT PCR zawsze wiązało się z występowaniem reaktywacji i stwierdzeniem dodatniej antygenemii i wyprzedzało dodatni wynik antygenemii o medianę 11 (0–24) dni. Na podstawie powyższych wyników przyjęto, Ŝe leczenie przeciwwirusowe naleŜy włączyć przy liczbie wyniku≥1000 kopii/ ml, natomiast u chorych wysokiego ryzyka rozpoczęcie leczenia moŜna rozwaŜyć przy liczbie kopii wirusa w RT-PCR≥ 500.

SUMMARY: Cytomegalowirus (CMV) activity in recipients of allogeneic hematopoietic cell transplantation (allo-HCT) has been monitored until recently with the standard pp65 antigen assay (antigenemia). Nowadays molecular methods such as polymerase chain reaction is used more frequently to asses the number of viral copies in real time (RT-PCR). Introduction of this method to clinical practice needs defining cutoff value above which the results prove an active viral replication. Here we describe an attempt to estimate the cutoff value by comparison the results of antigenemia and RT-PCR performed at the same time in 25 consecutive patients after allo-HCT. 17 patients were eligible for analysis, with median 9 paired tests (2–24) performed for 1 patient. For antigenemia equal to 1 median RT-PCR value was 1035 copies/ml (0–5200). In all cases with negative antigenemia results, there was no RT-PCR results higher than 1000 copies/ml, and only one was above 500 copies/ml. In all patients with one positive antigenemia result, at least one RT-PCR result was above 500 or 1000. For cutoff value≥1000 PCR specificity exceeded 90% with sensitivity of 74,5%. PCR results ≥1000 copies preceded in each case positive antigenemia of median 11 (0–24) days. Based on these data we decided to start antiviral treatment as soon PCR results exceeded 1000 copies/ml. However treatment might be initiated in patients with high risk of CMV reactivation when RT-PCR≥ 500 copies/ml.