STRESZCZENIE: W populacji polskiej notuje się ok. 5000 nowych zachorowań na chłoniaki złośliwe rocznie, co stanowi ok. 5% wszystkich zachorowań na nowotwory złośliwe. W zależności od stopnia złośliwości mogą przebiegać przez wiele lat bezobjawowo, ale mogą również we wczesnych etapach choroby wywoływać takie dolegliwości jak objawy uciskowe powodowane przez powiększone węzły chłonne, niedokrwistość jako efekt nacieczenia szpiku kostnego, czy też różnego rodzaju dysfunkcje immunologiczne. Oprócz tych objawów w przebiegu kilkunastu procent przypadków wszystkich chłoniaków obserwuje się zmiany patologiczne będące pośrednim efektem toczącego się procesu nowotworowego. Definiuje się je jako zespoły paranowotworowe z powodu braku bezpośredniego związku z chorobą nowotworową. Najlepiej poznaną przyczyną zespołów paranowotworowych jest nieprawidłowe wydzielanie substancji wykazujących aktywność hormonów lub cytokin. W pewnym odsetku mogą być również efektem odczynów autoimmunologicznych. W przebiegu chłoniaków złośliwych obserwuje się najczęściej hematologiczne zespoły paranowotworowe np. zaburzenia hematopoezy lub zaburzenia hemostazy. Rzadziej notuje się zespoły paranotworowe z zakresu innych układów - pokarmowego, nerwowego czy endokrynnego. Właśnie te rzadziej występujące zespoły zostaną przedstawione w naszej pracy.

SUMMARY: Malignant lymphomas make only about 5% of all malignant diseases in Polish population. Depending on their histological grading they may progress for many years without any symptoms but in other situations they can give different signs from the beginning, for example pressing syndromes caused by enlarged lymph nodes, anaemia as the result of bone marrow infiltration, or various immunological dysfunctions. Apart from these symptoms in the course of malignant lymphomas one can observe pathological changes which are indirectly caused by present malignancy. They are noted in 8 -15% of all cases of lymphomas and are defined as paraneoplastic syndromes just because of lack of direct connection with neoplastic disease. They are often result of excretion of substances acting as hormones or cytokines. They may also be an effect of autoimmunological reactions. The most frequent haematological paraneoplastic syndromes like disorders in haematopoiesis or hemostasis are observed in the course of malignant lymphomas. Rather seldom are seen paraneoplastic syndromes originating from other body systems like: digestive, nervous or endocrine. And these rare syndromes are described in this paper.