STRESZCZENIE: W roku 1999 przeprowadzono w Polsce reformę ochrony zdrowia. Polega­ła ona na wprowadzeniu instytucji lekarza rodzinnego na poziomie podstawowych usług zdrowotnych oraz utworzeniu kas chorych - nowych instytucji zarządzających finansami. W założeniu miało to usprawnić proces diagnostyczny i poprawić sposób kierowania chorych do odpowiednich specjalistów. Powinno więc zaowocować skróceniem czasu upływającego od wystąpienia objawów do rozpoznania. Celem pracy było porównanie czasu potrzebnego do postawienia diagnozy w ostrych i przewlekłych białaczkach w latach 1990-1998 oraz 1999-2001. W ostrych i przewlekłych białaczkach średni czas od pierwszego kontaktu z lekarzem do rozpoznania był krótszy po reformie niż przed nią (wyniósł w ostrych białaczkach 11 ± 2 dni w latach 1999-2001 i 20 ± 2 dni w latach 1990-1998, p = 0,01, w przewlekłych białaczkach 9 ± 2 dni w latach 1999-2001 i 18 ± 2 dni w latach 1990-1998, p = 0,01). Jednocześnie zaobserwowano zmniejszenie liczby przypadkowych diagnoz przewlek­łych białaczek z 18 na 96 rozpoznań (20%) w latach 1990-1998 do O na 30 rozpoznań w latach 1999-2001 (p = 0,03). Nie zaobserwowano istotnych różnic w średnim czasie upływającym do wystąpienia pierwszych objawów choroby do kontaktu z lekarzem. Wyniki te sugerują, że w wyniku reformy doszło do istotnego skrócenia czasu rozpoznawania białaczek. Zostało to najprawdopodobniej uzyskane dzięki szybkiemu przenoszeniu chorych do ośrodków specjalis­tycznych. Z drugiej strony zmniejszenie odsetka przewlekłych białaczek wykrywanych przypad­kowo zostało najprawdopodobniej spowodowane bardzo dużym ograniczeniem badań profila­ktycznych, co również zostało spowodowane rachunkiem ekonomicznym lekarza rodzinnego.

SUMMARY: In 1999 a reform of health insurance system was introduced in Poland. It hinged on introducing the institution of family doctor on the basic level of medical service and on creation of new institutions managing finances ('health funds’). The changes were intended to improve the diagnostics and the traffic of patients to appropriate specialists, and thus shorten the time between the onset of the disease and the diagnosis. The aim was to compare the length of time prior to diagnosis in acute and chronic leukemia in years 1990-1998 and 1999-2001. The average time up to diagnosis in both acute and chronic leukemia was shorter after the reform (in acute leukemia the time was 11 ± 2 days in years 1999-2001 compared to 20 ± 2 days in years 1990-1998, p = 0.01, in case of chronic leukemia the time was 9 ± 2 days in years 1999-2001 and 18 ± 2 days in years 1990-1998, p = 0.01). Also, a reduction of the frequency of incidental diagnoses was observed in chronic leukemia (drop from 18 of 96 cases (20%) in years 1990-1998 to O of 30 eases in the years 1999-2001; p = 0.03). There was no difference in the average of time length from the appearance of first symptoms to the contact with general practitioner in pre- and post-reform groups. These results suggest that the reform has led to considerable reduction of time needed for leukemia diagnosis. It is probably due to rapid transfer of leukemia patients to specialized units. On the other hand, the economic constraints in family doctor clinics have led to a reduction in the frequency of screening examinations, which has decreased the rate of accidental leukemia detection.