STRESZCZENIE: Wiele chorób nowotworowych, zwłaszcza białaczki, leczonych jest za pomocą allogenicznej transplantacji szpiku kostnego (allo-BMT). Po allo-BMT chimeryzm potransplantacyjny może być identyfikowany z pomocą metod molekularnych opartych na analizie polimorficznych sekwencji DNA obecnych w genomie człowieka. Chimeryzm można badać z wykorzystaniem łańcuchowej reakcji polimerazy (PCR) oraz fluorescencyjnej hyb­rydyzacji in situ (FISH). Gdy po BMT komórki biorcy współistnieją z komórkami po­chodzącymi od dawcy szpiku, mówimy o mieszanym chimeryzmie. Pełny chimeryzm ma miejsce, gdy w układzie hematopoetycznym biorcy wykrywane są tylko komórki pochodzące od dawcy. Ilościowe badania molekularne chimeryzmu komórkowego są niezbędne do określenia procentowego udziału komórek dawcy, występujących u biorcy po BMT. Wyniki badań molekularnych chimeryzmu potransplantacyjnego są również wykorzystywane do ewentualnego przewidywania wznowy choroby nowotworowej lub odrzucania przeszczepio­nych komórek.

SUMMARY: Numerous hematologic diseases in children, in particular leukemias can be treated successfully with allogeneic bone marrow transplantation (allo-BMT). After allo-BMT a post-transplant chimerism can be examined with the use of molecular methods based on identification of polymorphic DNA sequences present in the human genome. Chimerism can be monitored successfully using polymerase chain reaction (PCR) and fluorescent in situ hybridization (FISH). Recipient's hematopoietic cells may coexist with donor's cells for a long time after BMT; this phenomenon is known as a mixed chimerism. When in the recipient's hematopoietic system the cells of donor origin are detected exclusively, complete chimerism is recognized. Molecular study of cellular chimerism is useful for qualitative and quantitative assessment of the donor's cells percentage in the recipient after bane marrow transplantation. Quantitative methods for monitoring of posttransplant chimerism status are essential to predict graft failure or disease relapse.