STRESZCZENIE: Bendamustyna (BENDA) jest lekiem cytotoksycznym o unikalnej strukturze chemicznej, łączącej cechy leku alkilującego i antymetabolitu. W mechanizmie jej działania istotną rolę odgrywa tzw. katastrofa mitotyczna, związana z obecnością grupy bis(2-chloroetylo)aminowej i prowadząca do śmierci komórki na drodze martwicy oraz indukcja apoptozy, za która odpowiedzialny jest fragment purynowy. W marcu 2008 r. BENDA została zaakceptowana przez Food and Drug Administration (FDA) jako pierwsza linia leczenia chorych na przewlekłą białaczkę limfocytowa, natomiast w październiku FDA rozszerzyła zgodę na jej stosowanie w leczeniu indolentnych chłoniaków nieziarniczych, opornych na wcześniejsze leczenie schematem zawierającym rytuksymab. Obecnie trwają liczne badania kliniczne nad skutecznością BENDA w terapii innych chorób hematologicznych, zwłaszcza szpiczaka mnogiego, jak również w guzach litych, m.in. w raku piersi, drobnokomórkowym raku płuca i mięsakach. Badania ostatnich lat wykazały ponadto, że jest ona skuteczna zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnowotworowymi, zwłaszcza z rytuksymabem. Do najczęstszych działań niepożądanych obserwowanych po podaniu BENDA należą objawy hematologiczne, a wśród nich dominuje leukopenia.

SUMMARY: Bendamustine is a unique cytotoxic agent, chemical structure of which combines alkylating and antimetabolite properties. In the mechanism of its action an important role is played by the mitotic catastrophe connected with the bis(2-chloroethyl)amino group which leads to necrotic cell death and by induction of apoptosis connected with the purine – like ring. In March 2008 BENDA was approved by FDA for the treatment of chronic lymphocytic leukemia. In October 2008 FDA expanded the approval for the treatment of low-grade non-Hodgkin’s lymphoma refractory to rituximab (RIT) containing regimen. Currently the drug is being used in clinical trials for a number of hematological malignancies, especially in multiple myeloma, as well as in solid tumors for example in breast cancer, small cell lung carcinoma and sarcoma. Recent studies have also demonstrated the efficacy of BENDA either in monotherapy or in the combined treatment with other antitumor drugs, especially with RIT. The principal side effects associated with BENDA are hematological, mainly leukopenia.