STRESZCZENIE: Bendamustyna (BENDA) jest lekiem cytotoksycznym łączącym cechy leku alkilującego i antymetabolitu i wykazującym skuteczność terapeutyczną w nieziarniczych chłoniakach złośliwych, w tym także w przewlekłej białaczce limfocytowe (PBL). W mechanizmie jej działania istotną rolę odgrywa zarówno indukcja apoptozy, jak również katastrofa mitotyczna prowadząca do śmierci komórki na drodze martwicy. Celem naszych badań była ocena wpływu BENDA zastosowanej pojedynczo oraz w skojarzeniu z analogami nukleozydów purynowych (ANP: 2-CdA i FA) na apoptozę i przeżywalność komórek PBL w hodowli in vitro oraz ocena typu interakcji zachodzących pomiędzy badanymi lekami. Wykazaliśmy, że BENDA zastosowana pojedynczo w stężeniu 20 i 40 μg/ml najsilniej indukuje apoptozę komórek PBL. Ponadto, łączne zastosowanie BENDA z ANP znamiennie silniej hamuje przeżycie komórek niż leki zastosowane pojedynczo. Synergistyczny/ addycyjny efekt działania BENDA zastosowanej łącznie z ANP sugeruje celowość podjęcia dalszych badań nad jej skojarzeniem z innymi lekami cytotoksycznymi, zwłaszcza z przeciwciałami monoklonalnymi.

SUMMARY: Bendamustine (BENDA) is a cytotoxic drug combining alkylating and antimetabolite properties and showing therapeutical activity in non-Hodgkin’s lymphomas including chronic lymphocytic leukemia (CLL). In the mechanism of its action the important role is played either by apoptosis or mitotic catastrophe which leads to necrotic cell death. The aim of our studies was to evaluate the influence of BENDA used alone or in combination with purine nucleoside anlogues (PNA: 2-CdA and FA) on apoptosis and viability of CLL cells in culture in vitro as well as the estimation the type of interaction between the studied drugs. We have demonstrated that BENDA at the concentrations of 20 and 40 μg/ml induces apoptosis of CLL cells in the higher degree. Additionally, BENDA used jointly with PNA more strongly inhibited the viability of cells then the drugs used alone. Synergistic/additive effect of BENDA used together with PNA suggests that the further studies concerning the combined treatment of BENDA with other cytotoxic drugs especially with monoclonal antibodies are worth.