STRESZCZENIE: Angiogeneza jest procesem powstawania nowych naczyń krwionośnych z naczyń już istniejących. Aktywacja tego procesu oraz jego intensywność zależą od równowagi dwóch grup funkcjonalnie przeciwstawnych cytokin: czynników proangiogennych i antyagiogennych. Najbardziej specyficznym czynnikiem proangiogennym jest naczyniowo-śródbłonkowy czynnik wzrostu (vascular endothelial growth factor, VEGF). Biologiczna aktywność VEGF związana jest z przekazywaniem sygnału wewnątrzkomórkowego, do czego dochodzi za pośrednictwem jego receptorów: VEGFR-1, -2 i -3. Biorąc pod uwagę znaczenie angiogenezy w rozwoju chorób nowotworowych, receptory VEGF mogą być bardzo ważnym celem w terapii przeciwnowotworowej. Przykładem jest bevacizumab – rekombinowane, ludzkie przeciwciało monoklonalne anty- VEGF. Wiąże ono wybiórczo VEGF i neutralizuje wszystkie jego izoformy, co powoduje zablokowanie indukowanej przez VEGF proliferacji komórek. Okazuje się, Że wielu nowotworom towarzyszy wzrost ekspresji VEGF. Należą do nich między innymi raki jelita grubego, piersi, płuc i nerek. Nadekspresję genu VEGF stwierdzono ponadto w chorobach nowotworowych krwi takich jak ostre białaczki, chłoniaki nieziarnicze czy przewlekła białaczka limfocytowa. Skuteczność bevacizumabu potwierdzono u chorych na raka jelita grubego, piersi oraz niedrobno komórkowego raka płuca. Aktualnie trwają liczne badania kliniczne 1 i 2 fazy w innych typach nowotworów, w tym chorobach rozrostowych krwi.

SUMMARY: Angiogenesis is the process of vessels formation from the existing ones. Angiogenesis induction and its intensity depends on the balance of two functionally opposing groups of cytokines: proangiogenic and anti-angiogenic factors. Vascular endothelial growth factor (VEGF) is the most specific pro-angiogenic factor. Biological activity of VEGF is linked with signal transduction through its receptors: VEGFR-1, -2 and -3. Because of the key role of VEGF in malignant neoangiogenesis, its receptors are considered important targets for antitumor therapy. One of the most potent antiangiogenic agents is bevacizumab, a humanized monoclonal antibody anti VEGF. Bevacizumab selectively binds and neutralizes all VEGF isoforms, blocking VEGFinduced cell proliferation. Increased VEGF expression was found in many solid tumors like metastatic colorectal cancer, breast, lung and renal cancer. Overexpression of VEGF was also discovered in hematological malignancies such as acute leukemias, T-cell lymphoma, Burkitt lymphoma, or chronic lymphocytic leukemia. Bevazicumab has already been approved for treatment of colon, breast and non-microcellular lung cancers. Currently, several phase 1 and 2 clinical trials are ongoing in other neoplastic diseases, including hematologic malignancies.