STRESZCZENIE: Angiogeneza (neowaskularyzacja) oznacza rozgałęzianie i powstawanie nowych naczyń krwionośnych z sieci naczyniowej już istniejącej, jak również z komórek prekursorowych pochodzenia szpikowego. Jest ona przyczyną wzrostu, różnicowania i ułatwiania przerzutowania guzów litych. Nowotwory układu krwiotwórczego, które związane są z angiogenezą to: spiczak mnogi, ostre i przewlekłe białaczki szpikowe, chłoniaki nieziarnicze, zespoły mieloproliferacyjne i mielodysplastyczne. Aktywność angiogenna zależy od wzajemnych relacji i równowagi czynników stymulujących i hamujących. Czynnikiem najsilniej stymulującym jest naczyniowo- śródbłonkowy czynnik wzrostu (VEGF). Gen dla VEGF znajduje się na krótkim ramieniu chromosomu 6 i składa się z 8 egzonów i 7 intronów. Liczne badania dowiodły, że intensywność angiogenezy w szpiku kostnym pacjentów z rozpoznaniem szpiczaka mnogiego wzrasta w porównaniu do prawidłowego szpiku i jest największa w aktywnej postaci choroby. Za proces ten odpowiadają interakcje między komórkami plazmatycznymi wydzielającymi VEGF, a komórkami śródbłonka, które produkują IL-6. Zahamowanie angiogenezy może być alternatywną formą leczenia.
Celem pracy jest przedstawienie znaczenia angiogenezy w proliferacji szpiczaka mnogiego oraz nowych perspektyw leczniczych związanych ze stosowaniem inhibitorów angiogenezy.

SUMMARY: Angiogenesis or neovascularization is a process of formation of new vessels from existing vascularization or from hematopoetic stem cells (angioblasts). There is a number of inductors and inhibitors controlling it. The best knowh and at the same time the most effective inductor is vascular endothelial growth factor – VEGF. Angiogenesis is responsible for growth, proliferation and metastases of most solid tumors and hematological malignances including multiple myeloma. Studies have shown increased angiogenesis in bone marrow in patiens with active plasmocytoma, compared with normal myelogram. Active form of this disease has been found to cause the highest angiogenesis activity. Generating VEGF and IL-6 by interacting plasma cells and endothelial cells respectively seems to be the cause of angiogenesis taking place during multiple myeloma occurence. Inhibition of angiogenesis may be an alternative form of treatment for patiens with multiple myeloma.